Yapay zekâlı sanal hastalarla psikiyatrik görüşme eğitimi: on çalışmanın meta-analizi
Psychiatric interview training with AI virtual patients: a meta-analysis of ten studies
Tıp öğrencilerinden klinisyenlere yaklaşık 450 katılımcıyı kapsayan çalışmalarda yapay zekâ destekli sanal hasta eğitimi görüşme performansını, bilgiyi ve öz güveni artırdı. Kanıt umut verici; ama çoğu çalışma pilot ve randomize değil.Across studies with about 450 participants, from medical students to clinicians, AI-enhanced virtual-patient training improved interview performance, knowledge and confidence. Promising evidence, but most studies were pilots and not randomised.
Bu yazı Türkçe yayımlanmıştır.
Psikiyatrik görüşme, kitap okuyarak öğrenilmez. Öğrencinin bir hastanın karşısına oturması, soruyu yanlış sorması, sessizliği taşıması ve bunu güvenli bir ortamda tekrar edebilmesi gerekir. Standart hastalarla yapılan simülasyon bu ihtiyacı kısmen karşılıyor; ama pahalı, zor ölçeklenir ve her seferinde aynı tutarlılıkta olmaz.
Büyük dil modelleri bu denkleme yeni bir aktör ekledi: istediğiniz kadar tekrar edebileceğiniz, 7/24 erişilebilir, yanıtları tutarlı bir sanal hasta. Soru şu: bu sanal hastalar gerçekten öğretiyor mu? Literatürü sistematik biçimde birleştirerek bunu ölçtük.
Ne yaptık?
PRISMA 2020 ilkelerine göre PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science ve Google Scholar'da 2000'den Mart 2026'ya kadar yayımlanan çalışmaları taradık. Tıp öğrencileri, psikiyatri asistanları, klinisyenler ve diğer sağlık meslek öğrencilerinde yapay zekâ destekli sanal hasta simülasyonlarını psikiyatrik görüşme eğitimi için değerlendiren çalışmaları dahil ettik. Sonuç ölçütleri görüşme performansı, bilgi edinimi ve öğrenen öz güveniydi.
Ne bulduk?
560 kayıt arasından on çalışma ölçütleri karşıladı; toplam yaklaşık 450 katılımcı. Müdahaleler çeşitliydi: konuşma tabanlı yapay zekâ sistemleri, sanal insan simülasyonları, büyük dil modeline dayalı simüle hastalar ve yapay zekâ ile sanal gerçekliğin birleştiği eğitim ortamları.
Birleştirilmiş analizler, sanal hasta eğitiminin ardından görüşme performansında, bilgi düzeyinde ve öz güvende iyileşme gösterdi. Alt grup analizinde yarar hem öğrencilerde hem klinisyenlerde görüldü.
Kanıtın niteliği ise karışıktı. Çalışmaların çoğu pilot ya da randomize olmayan tasarımlardı; yanlılık riski değişkendi. Dolayısıyla "işe yarıyor" demek mümkün, "ne kadar ve kimde" sorusu henüz açık.
Kendi pratiğimizde ne yapıyoruz?
Bu derleme, bizim için bir başlangıç noktası. Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nde çocuk psikiyatrisi asistanları ve tıp öğrencileri için yapay zekâ destekli sanal ebeveyn görüşme simülasyonu üzerinde çalışıyoruz; çocuk psikiyatrisinde görüşme çoğu zaman çocukla değil, kaygılı bir ebeveynle başlar ve literatürde bu "üçlü görüşme" boyutu çok az çalışılmış.
Meta-analizden çıkan ders net: bu araçları eğitime almak için neden var, ama onları standart hastaların ve gerçek klinik deneyimin yerine değil, yanına koymak gerekiyor. Ölçülebilir sonuçlar ve randomize tasarımlar olmadan yapılan her uygulama, kanıtı değil hevesi büyütür.
Kaynak: Kılınçel Ş, Bulut F, Göksel P, Usta MB, Mutluer T, Kılınçel O. Effectiveness of AI-enhanced virtual patients for psychiatric interview training in health professions education: a meta-analysis. Frontiers in Medicine. 2026;13:1834636. doi:10.3389/fmed.2026.1834636